شيمل در يك نگاه
آن ماري شيمل در فروردين 1301 در شهر ارفورت آلمان ديده به جهان گشود و در بهمن 81 در گذشت . او در سن نوزده سالگي وارد دانشگاه شد و پس از اخذ دكتراي اسلام‏شناسي - در حالي كه بيست و چهار سال داشت - با تدريس در دانشگاه به تعليم و تربيت دانشجويان مشتاق به معارف شرقي و ديني پرداخت . اين بانوي اروپايي در دفاع از اسلام نقش مهمي بر عهده گرفت و خاطر نشان ساخت: «اسلام ديني است كه در غرب بسيار بد فهميده شده و حتي توسط عده‏اي از افراد ناوارد به نوعي به بدويت متهم گرديده است . (1) آن ماري شيمل در دانشگاه‏هاي چندين كشور به تدريس و تحقيق پرداخت; اما بيش از هر جا فعاليت‏هاي خود را در كشور تركيه متمركز كرد . در سال 1965م . مسؤوليت كرسي فرهنگ و هنر اسلامي دانشگاه هاروارد به وي پيشنهاد گرديد و دو سال بعد، پس از انعقاد قراردادي با اين دانشگاه، در هاروارد به تدريس تصوف و خوشنويسي و شعر اسلامي پرداخت . شيمل از معدود معاريف جهان است كه به پاس فعاليت‏هاي علمي‏اش تا كنون قريب 20 مدال و نشان افتخار از نقاط مختلف دنيا دريافت كرده است . همچنين از سوي دانشگاه‏هاي سند، اسلام آباد و پيشاور پاكستان، او پسالاي سوئد، قونيه تركيه، تهران، و الزهراء (س) به وي دكتراي افتخاري اهدا شده است . رياست انجمن جهاني علوم ديني، عضويت در آكادمي سلطنتي علوم هلند و آكادمي علوم و هنر امريكا و ويراستاري نشريه عربي زبان «فكروفن‏» در سال‏هاي 1963- 1973 م . بخشي از مسؤوليت‏هايي است كه او بر عهده داشته است . (2)

شيمل و پيامبر اسلام (ص)

بانو شيمل با صراحت لهجه‏اي كه تنها از يك محقق بسيار مطلع و بي‏نياز از تعريف و تمجيد غرب برمي‏آيد، اعلام داشت: قرآن تنها كتاب آسماني است كه به همان صورتي كه بر رسول اكرم (ص) وحي شده حفظ گرديده است، او پس از توضيحي متين و مستدل درباره علل احترام فوق العاده مسلمانان به پيامبر عظيم الشان اسلام اظهار داشت: مسلمانان هر گونه سب الرسول را بسيار گران و از گناهان بسيار سنگين تلقي مي‏كنند و عكس العمل آنان در برابر تهمت‏ها و اهانت‏هاي سلمان رشدي، عليه خاتم پيامبران از اين جهت است . در اوضاع آشفته وتبليغات مسمومي كه استكبار جهاني در دفاع از اين نويسنده مرتد راه انداخته بود، شيمل از حقانيت موضع مسلمانان و محكوميت اين نويسنده هتاك سخن گفت و به صراحت اعلام كرد: «اسلام داراي آن مرتبه و جايگاه رفيعي هست كه بايد دقيق‏تر و مشخص‏تر مورد توجه قرار گيرد . من مردان سالخورده‏اي را به چشم خويش ديدم كه وقتي شنيدند كه در كتاب آيات شيطاني چه چيزهايي نوشته شده است، زار زار گريستند . من نيز معتقدم: جريحه دار كردن احساسات توده عظيمي از مؤمنان روش بسيار بدي است، اين كاري است كه من هم نمي‏توانم بپذيريم .» (3)

شيمل و صحيفه سجاديه

شيمل در خاطره‏اي گفته است: من بخشي از كتاب مبارك صحيفه سجاديه را به زبان آلماني ترجمه و منتشر كرده‏ام . وقتي مشغول ترجمه اين دعاها بودم، مادرم در بيمارستان بستري بود و من كه به او سر مي‏زدم، - پس از آن كه وي به خواب مي‏رفت - در گوشه‏اي از آن اتاق به كار پاكنويس ترجمه‏ها مشغول مي‏شدم . اتاق مادرم دوتختي بود . در تخت ديگر خانمي اهل فضل و متعصب به مذهب كاتوليك بستري بود . وقتي فهيمد من دعاهاي اسلامي را ترجمه مي‏كنم، دلگير شد كه مگر در مسيحيت و در كتب مقدس خودمان كمبودي داريم كه تو به ادعيه اسلامي روي مي‏آوري؟ ! وقتي كتابم چاپ شد، نسخه‏اي برايش فرستادم . يك ماه بعد با من تماس گرفت و گفت: صميمانه از هديه اين كتاب متشكرم; زيرا هر روز به جاي دعاهاي كتب مقدس خودمان آن را مي‏خوانم! بله، واقعا ترجمه ادعيه امامان معصوم (ع) مخصوصا صحيفه حضرت زين العابدين (ع) براي بسياري از مردم جهان غرب كارساز است . (4)

شيمل و باورها

يكي از موجبات تاسف اين است كه ما در غرب بخش عظيمي از خصلت مسيحي خود را از دست داده‏ايم و بسياري از مردم از خدا و دين دور افتاده‏اند و نمي‏توانند دريابند كه استحكام اسلام در اعتقاد به خدا است و كسي كه خدا را قبول ندارد قادر به درك دين اسلام نخواهد بود . براي بسياري از مردم، طبيعت و اقتصاد جايگزين خدا شده‏اند و من مشكل اساسي را در همين امر مي‏بينم . (5)
براي من مايه تاسف است كه قضاوت كلي رسانه‏هاي غرب درباره اسلام جنبه منفي دارد . براي آن‏ها اسلام ديني بيگانه است كه بدان آشنايي ندارند و از ديدگاه منفي به آن مي‏نگرند . هيچ كس هم در پي كشف علت اصلي ايجاد اين تصوير منفي از اسلام بر نمي‏آيد . هر كس كه با اسلام اندك آشنايي داشته باشد، مي‏داند كه اين آيين تروريسم را محكوم مي‏كند . گزارش‏هاي سطحي تصوير نادرستي از اسلام ترسيم مي‏كنند و مردم هم آن‏ها را باور مي‏كنند . (6)
ترجمه‏اي كه امروزه در مغرب زمين از واژه جهاد مقدس اسلامي به دست داده مي‏شود، غلط و غير اسلامي است . همچنين ادعاي توسعه اسلام با خون و شمشير اتهامي واهي بيش نيست و اسلام عمدتا قلوب مردم را به سوي خويش معطوف ساخته است و دين صلح و آرامش و عدالت است . (7)

پي‏نوشت:

1 . مقدمه كتاب تبيين آيات خداوند، آن ماري شيمل، ترجمه دكتر عبدالرحيم گواهي .
2 . فرهنگ و پژوهش، همان، ص 32 .
3 . نشر دانش، سال 15، شماره سوم، ص 93 .(مقدمه كتاب تبيين آيات خداوند)
4 . آن ماري شيمل بانوي شرق شناس جهان غرب، مجله از ديگران، سال دوم، شماره 5، مرداد 1380 .
5 . گفت و شنودي با آن ماري شيمل، ماهنامه از ديگران، شماره 10، دي 1380 .
6 . همان، ص 46 .
7 . در اين زمينه نگاه كنيد به كتاب تبيين آيات خداوند .